Người Giới Thiệu: Nguyễn Huỳnh Phương

Văn hóa chính trị và lịch sử dưới góc nhìn văn hóa chính trị

Văn hóa chính trị và lịch sử dưới góc nhìn văn hóa chính trị

Tác giả Phạm Hồng Tung
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Chính trị
Năm xuất bản 2010
Đơn vị xuất bản NXB Chính trị Quốc gia
Giá sách 56.000 VND
Số trang -1

Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu và giảng dạy về khoa học chính trị và văn hóa chính trị Việt Nam ngày càng được quan tâm hơn ở cả trong nước và nước ngoài. Từ nhiều góc độ khác nhau, các nhà khoa học Việt Nam và nước ngoài đã đề xuất nhiều cách tiếp cận, khám phá và chỉ ra những đặc trưng, đặc điểm của văn hóa chính trị Việt Nam truyền thống và văn hóa chính trị Việt Nam hiện đại. Tuy nhiên các công trình đó tác giả chưa đề cập được các khái niệm và nội hàm của các khái niệm đó. Hơn nữa, chỉ có rất ít tác giả coi môn nghiên cứu văn hóa chính trị như một cách tiếp cận để khám phá, lý giải những hiện tượng, quá trình lịch sử và văn hóa của dân tộc Việt Nam.

 

Trong bối cảnh đó, cuốn sách ra đời như là một thử nghiệm, một cố gắng nhằm trước hết góp phần làm sáng tỏ một số khái niệm cơ bản của văn hóa chính trị. Cuốn sách thực sự là một công trình nghiên cứu lớn dựa trên những cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu hiện đại, cập nhật. Cuốn sách là tập hợp của 14 chuyên luận, đề cập tới những vấn đề căn bản của môn nghiên cứu văn hóa chính trị. Trên cơ sở của cách tiếp cận văn hóa chính trị, tác giả đi sâu nghiên cứu một loạt vấn đề của lịch sử Việt Nam cận đại nhằm chỉ ra những khía cạnh mới và mang lại những nhận định mới, bổ sung hoặc điều chỉnh cách nhận thức trước đây về những vấn đề đó.

 

14 chuyên luận với những chủ đề khác nhau được chia ra làm hai nhóm lớn:

 

Nhóm thứ nhất gồm năm chuyên luận, đề cập tới những vấn đề cơ bản của môn nghiên cứu văn hóa chính trị, tập trung làm rõ một số khái niệm cơ bản được sử dụng phổ biến trong khoa học chính trị ở phương Tây, như "chính trị", "văn hóa chính trị", "hệ thống chính trị", "quá trình chính trị", "môi trường chính trị"... Đồng thời, nhóm chuyên luận này cũng cố gắng giới thiệu một số lý thuyết khoa học, cách tiếp cận và các luận điểm cơ bản của giới học giả phương Tây về văn hóa chính trị Á Đông, với hy vọng cung cấp những nguồn thông tin có giá trị tham khảo cho sinh viên và các nhà khoa học Việt Nam quan tâm tới việc nghiên cứu về văn hóa chính trị.

 

Nhóm thứ hai gồm chín chuyên luận đề cập một số vấn đề của lịch sử Việt Nam cận đại được tiếp cận chủ yếu từ khía cạnh văn hóa chínht rị. Trên cơ sở cho rằng lịch sử xã hội là do con người sáng tạo nên trong những điều kiện lịch sử nhất định và theo những cách thức nhất định - mà cách thức này lại do nền tảng văn hóa - tổng hòa của các điều kiện khách quan và chủ quan của hoạt động sống của con người quy định. Vì vậy, khám phá các sự kiện và quá trình lịch sử từ góc độ văn hóa chính trị có thể mang lại những nhận thức mới về các hiện tượng và quá trình đó. Ở đây, tác giả mới chỉ chọn một số sự kiện và quá trình của lịch sử Việt Nam cận đại liên quan đến ý thức dân tộc, phương thức hình dung về cộng đồng dân tộc và tâm thức dân tộc của người Việt Nam. Nhóm thứ hai là một số sự kiện và quá trình lịch sử liên quan tới cuộc vận động giải phóng dân tộc và duy tân đất nước trong thời kỳ từ năm 1900 đến 1945.

 

Các kết quả nghiên cứu trong chuyên luận này tuy còn mới mẻ nhưng đã góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho công cuộc đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng ta.

THÔNG TIN KHÁC

Văn hóa chính trị (Political culture) là một bộ phận của văn hóa nói chung, gắn với chính trị, nhà chính trị, nhóm xã hội hay với giai cấp trong lĩnh vực đời sống chính trị. Văn hóa chính trị vẫn còn nhiều cách hiểu. Theo hai nhà chính trị học người Mỹ là H.Almond và H. Paul, “văn hóa chính trị là tập hợp các lập trường và các xu hướng cá nhân của những người tham gia trong một hệ thống nào đó, là lĩnh vực chủ quan làm cơ sở cho hành động chính trị và làm cho hành động chính trị có ý nghĩa”(1). Còn theo Patzelt, một nhà khoa học chính trị thuộc trường phái Đại học Tổng hợp Passau, “văn hóa chính trị là những giá trị và tri thức, những quan điểm và thái độ của nhân dân; là những dạng thức của hành vi và sự tham dự chính trị; là những quy tắc công khai hoặc được mặc nhiên thừa nhận của quá trình chính trị; là những cơ sở thường nhật của hệ thống chính trị và là tập hợp của tất cả những gì thuộc về văn hóa và tập tục của xã hội hiện tồn”(2). Trong các công trình nghiên cứu ở Việt Nam, cũng xuất hiện những các hiểu khác nhau về văn hóa chính trị. Theo nhóm nghiên cứu Đặng Xuân Kỳ, Vũ Khiêu, Hoàng Chí Bảo thì “văn hóa chính trị không phải là bản thân chính trị, mà là chính trị có văn hóa, chính trị tác động vào con người và xã hội như một sức mạnh văn hóa, sức mạnh không chỉ dựa vào quyền lực mà phải dựa vào sự cảm hóa con người, thức tỉnh lương tri, lay động tâm tư, tình cảm con người, thuyết phục, chinh phục, thu phục con người”(3). Định nghĩa này không nghiêng về học thuật kiểu Tây phương mà muốn nhấn mạnh văn hóa chính trị không chỉ ở trong tư tưởng chính trị mà còn ở trong hoạt động chính trị thực tiễn, trong cách ứng xử đối với các đối tượng khác nhau…

 

(1) Xem: PTS Đinh Văn Mậu và nhóm tác giả: Chính trị học đại cương, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh, 1997, tr.. 216.

(2) Xem: Phạm Hồng Tung: Văn hóa chính trị và lịch sử dưới góc nhìn văn hóa chính trị, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008, tr.21.

(3) GS Đặng Xuân Kỳ (Chủ biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và phát triển con người, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr. 248.

 

 

PGS.TS. Bùi Đình Phong



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Các kết quả nghiên cứu trong chuyên luận này tuy còn mới mẻ nhưng đã góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho công cuộc đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng ta.

Xem tiếp

Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè