Ngày đăng : 01/09/2015

Người Giới Thiệu: Nguyễn Quang Diệu

Những ghi chép về quyền Tự do lựa chọn

Những ghi chép về quyền Tự do lựa chọn

Tác giả Nguyễn Văn Trọng
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Lĩnh vực Khoa học - Giáo dục
Năm xuất bản 7/2015
Đơn vị xuất bản DT Books & Nxb Tri Thức
Giá sách 110.000 VND
Số trang 300

 

Chúng ta chỉ có thể mong muốn một xã hội tử tế, trong đó con người có thể sống với những quan niệm nhân sinh khác nhau, nhưng không vì thế mà phải nghiền nát những mong muốn và nhu cầu cũng thiết yếu ngang bằng của những người khác […] Điều quan trọng nhất để cho con người không nghiền nát hạnh phúc của những người khác trong khi mưu cầu hạnh phúc cho mình, ấy là cảm nhận về tình người, là sự cảm thông với nỗi đau của đồng loại, là mối gắn bó với những người xung quanh…” – Nguyễn Văn Trọng

Nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Trọng sinh năm 1940, trước Cách mạng tháng Tám vài năm. Ông và thế hệ của ông có thể gọi là thế hệ thừa kế đầu tiên của Cách mạng, thế hệ hậu Cách mạng. Thế hệ đó đã trải qua nhiều biến động của lịch sử, thế hệ với những đứa trẻ lưu lạc cùng gia đình không có được sự chủ động lựa chọn. Thế hệ với nhiều sự kiện và trải nghiệm 1945, 1954, 1975, 1979, 1991… rồi sau này “đời sống kinh tế phồn vinh hơn lên từng ngày, nhưng lại đi cùng với sự tan rã các giá trị văn hóa quen thuộc”.

Ông (và chúng ta) được dạy về Cách mạng tháng mười Nga năm 1917 như một sự kiện lịch sử vĩ đại mở đầu một thời đại mới cho nhân loại, đến nước Nga học tập, ông biết thêm về tội ác của Stalin và những người khác. Ông nghe lời ngợi ca về cuộc Vạn lý trường chinh nhưng đến Trung Quốc ông được tận mắt chứng kiến những cảnh tượng bạo lực ghê tởm của đám Hồng vệ binh trong Cách mạng văn hóa... Chung quy lại, ông được tận mắt chứng kiến sự xâm phạm thô bạo vào sự Tự do cá nhân, qua đó có cơ hội nhận thức lại, xét lại những hiểu biết truyền thống ám trong đầu mình bấy lâu. Ông đau đớn ngộ ra rằng tình hình xã hội ở các nước tư bản phát triển như Hoa Kỳ, châu Âu và Nhật Bản hóa ra tốt đẹp hơn rất nhiều so với những gì chúng tôi trước đây vẫn được tuyên truyền... Có lẽ, những điều đó thôi thúc ông đi tìm lời giải đáp cho vấn đề Tự do của con người hay nói một cách khác ông lần mò đi tìm sự hiểu biết để khai minh chính mình. Ông bắt đầu bằng việc tìm đọc rồi bắt tay dịch những tác phẩm về Tự do ra tiếng Việt để chia sẻ với mọi người, các công trình ấy có thể kể đến: Bàn về Tự do (John Stuart Mill), Chính thể đại diện (John Stuart Mill), Từ bờ bên kia (Alexander Ivanovich Herzen), Bốn tiểu luận về Tự do (Isaiah Berlin)…

Sau nhiều năm tìm hiểu về Tự do, đến cái tuổi ngoài thất thập ông ngồi nhìn lại, tổng kết lại sự hiểu biết của mình một cách cô đọng với tên gọi “Hiểu về Tự do”. Cuốn sách “Những ghi chép về quyền Tự do lựa chọn” ra đời dựa trên sự tổng kết đó. Qua 300 trang sách khổ 14,3 x 20,3 cm, ông trình bày lại một số ý kiến bàn luận xung quanh khái niệm Tự do dựa trên một số trước tác kinh điển về chủ đề này của Immanuel Kant (1724-1804), John Stuart Mill (1806-1873), Alexander Herzen (1812-1870), Nikolai Berdyaev (1874-1948), Semyon Lyudvigovich Frank (1877-1950), Georgy Petrovich Fedotov (1886-1951), Erich Fromm (1900-1980), Isaiah Berlin (1909-1997), và một số các tác giả tên tuổi khác. Ông đưa bạn đọc rong ruổi qua các chặng đường tìm hiểu về: Tự do xã hội; Con người tự trị của Kant; Berlin nói về Tự do khẳng định và những cạm bẫy toàn trị của nó; Tự do trong triết học cá biệt luận của Berdyaev; Fromm bàn về hiện sinh nhân bản trong xã hội phương Tây đương đại; Tìm kiếm danh phận; Tự do và chủ nghĩa dân túy Nga; Tự do và Kitô giáo; Định hướng tinh thần của người Việt. Cuối chặng đường, ông chia sẻ thêm về “Thế hệ của tôi” – cái thế hệ mà ông bảo là: “Nhiều lúc tôi có cảm giác những người của thế hệ chúng tôi cơ hồ không còn đối thoại được với nhau. Đối thoại với thế hệ con cái thì hình như chúng tôi lại còn gặp khó khăn nhiều hơn nữa. Những trải nghiệm đã qua được chúng tôi diễn giải rất khác nhau, khiến cho lớp trẻ phải mang một hành trang tinh thần đầy mâu thuẫn để đối diện với quá trình toàn cầu hóa trong một bối cảnh lịch sử đầy bất trắc của hôm nay”.

Mỗi người có cách tiếp cận và có cách hiểu của riêng mình, cho nên việc đồng tình hay phản bác về nội dung tác giả viết trong sách đều được tôn trọng; bởi có khác biệt, có tranh luận thì mới dắt nhau đến sự phát triển, đến sự hiểu biết đúng/ hơn. Chúng ta có thể đồng tình hoặc phản đối những vấn đề tác giả đưa ra, những cách hiểu mà tác giả cho là mình hiểu đúng về các quan điểm Tự do khi tiếp cận các nguồn tri thức phương Tây, nhưng ít ra, tôi cho rằng qua cuốn sách, bạn đọc có thể hiểu khái niệm Tự do với ý nghĩa tích cực nhất có thể để có những lựa chọn tốt hơn trong tương lai.

Nguyễn Quang Diệu



NHỮNG BÀI GIỚI THIỆU CỦA THÀNH VIÊN KHÁC

Qua cuốn sách, bạn đọc có thể hiểu khái niệm Tự do với ý nghĩa tích cực nhất có thể để có những lựa chọn tốt hơn trong tương lai. Xem tiếp

Xem thêm

Đăng ký hoặc Đăng nhập để được bình luận


SÁCH KHÁC CÙNG LĨNH VỰC



Xem tiếp





Gửi email cho bạn bè